مقالات

ثبت یک انفجار ابرنواختری تنها چند ساعت پس از شروع آن


جزئیات انفجار ابرنواختر هنوز در هاله ای از ابهام قرار دارد و موضوع بحث های داغ است. وقتی آنها منفجر می شوند دقیقا چه اتفاقی می افتد؟ چه مکانیسم های اساسی درگیر هستند؟ رصدهای جدید ابرنواختر با تلسکوپ بسیار بزرگ رصدخانه جنوبی اروپا، بخشی از این راز را برطرف می کند.

این تلسکوپ قدرتمند SN را تنها 26 ساعت پس از شروع انفجار رصد کرد. برای اولین بار، اخترفیزیکدانان داده هایی را از رصد یک ستاره در حال انفجار خیلی زود پس از شروع آن در اختیار دارند. مشاهدات انفجار را هنگام سوراخ کردن سطح بیرونی ستاره ثبت کردند و شکل واقعی آن را آشکار کردند.

ابرنواختر مورد بحث SN نوع دوم است که SN 2024ggi نام دارد و در NGC 3621، یک کهکشان مارپیچی دیسکی در فاصله 22 میلیون سال نوری از ما منفجر شد. مشاهدات در یک مقاله تحقیقاتی جدید با عنوان “شکست متقارن محوری شوک آشکار شده توسط انتشار سریع قطبی شده از نوع دوم Supernova 2024ggi” ارائه شده است. این مقاله در Science Advances منتشر شد و نویسنده اصلی یی یانگ از گروه فیزیک دانشگاه Tsinghua در پکن است.

این تصویر مکان ابرنواختر SN 2024ggi را در کهکشان NGC 3621 نشان می دهد. این تصویر در 11 آوریل 2024، تنها 26 ساعت پس از اولین کشف ابرنواختر گرفته شده است. ابزار FORS2 VLT آن را ضبط کرد و اطلاعات طیف قطبی مهمی را ارائه کرد. اعتبار تصویر: ESO/Y. یانگ و همکاران

انفجار SN چندین مرحله دارد، اما فروپاشی هسته جایی است که همه چیز واقعاً پیش می رود. این زمانی است که ستاره یک هسته آهنی تشکیل داده است که نمی تواند از طریق همجوشی انرژی آزاد کند. پس از رسیدن به حد چاندراسخار، تابش بیرونی ستاره نمی تواند ستاره را در برابر گرانش خود پشتیبانی کند و بر روی هسته آهنی فرو می ریزد. این مرحله اصلی فروپاشی است.

مرحله بعدی جهش هسته و موج ضربه است. هسته بیرونی ستاره که در حال سقوط است به هسته داخلی متراکم برخورد می کند، از آن منعکس می شود و یک موج ضربه ای قدرتمند به بیرون ایجاد می کند. سوالات بی پاسخی در مورد این مرحله وجود دارد.

نویسندگان در مقاله خود نوشتند: “مرگ ستارگان پرجرم توسط یک شوک ناشی از سقوط که ستاره را ناراحت می کند، آغاز می شود.” این که چگونه چنین شوکی در ستاره پرتاب می شود و چگونه منتشر می شود، یک معمای چند دهه است.

این داده های جدید در مورد موج ضربه ای در حین انفجار بخشی از راه حل این معما است. یانگ، نویسنده اصلی در بیانیه مطبوعاتی گفت: هندسه یک انفجار ابرنواختر اطلاعات اساسی در مورد تکامل ستارگان و فرآیندهای فیزیکی منجر به این آتش بازی های کیهانی ارائه می دهد.

SN 2024ggi اولین بار توسط ATLAS (سیارک آخرین سیستم هشدار دهنده زمین) در 10 آوریل 2024 شناسایی شد. تنها چند ساعت بعد، یانگ از VLT خواست تا این ابرنواختر را مشاهده کند. دیتریش بااد، یکی از نویسندگان این مطالعه، اخترشناس ESO در آلمان، گفت: “اولین مشاهدات VLT فازی را ثبت کرد که در طی آن ماده شتاب‌گرفته از انفجار نزدیک مرکز ستاره در سراسر سطح ستاره پرتاب شد. برای چندین ساعت، هندسه ستاره و انفجار آن با هم مشاهده می‌شد.”

ستاره مولد ابرنواختر نمونه کلاسیکی از یک ابرنواختر فروپاشی هسته بود. این یک ستاره ابرغول سرخ با جرم بین 12 تا 15 خورشیدی بود. مکانیسم دقیق انفجار SN هنوز نامشخص است، و این فرصتی بود برای روشن کردن این سوال اساسی در اخترفیزیک.

موج ضربه ای که از سطح زمین عبور می کند همان چیزی است که اکثر مردم وقتی به یک ابرنواختر فکر می کنند به آن فکر می کنند. این مقدار زیادی انرژی آزاد می کند و سپس ابرنواختر روشن می شود. این لحظه ای است که حتی از یک کهکشان دور قابل مشاهده می شود. ابرنواخترها به مدت شش ماه آسمان را روشن می کنند.

برای مدت کوتاهی در ابتدای انفجار موج ضربه ای شکل آن قابل مشاهده است. طولی نکشید که موج ضربه ای به محیط اطراف خود برخورد می کند و با گاز تعامل می کند و شکل آن را تغییر می دهد. VLT این دوره کوتاه را برای اولین بار با استفاده از طیف سنجی مشاهده کرد که می تواند قطبش نور را در طول موج های چندگانه اندازه گیری کند. این به نوبه خود چیزهایی را در مورد میدان های مغناطیسی SN، دما، و به ویژه شکل یا هندسه آن آشکار می کند.

https://www.youtube.com/watch?v=KPbOu83mKWc

لیفان وانگ، یکی از نویسندگان، استاد دانشگاه تگزاس A&M، گفت: «طیف قطبی‌سنجی اطلاعاتی درباره هندسه انفجار فراهم می‌کند که سایر مشاهدات نمی‌توانند به دلیل کوچک بودن مقیاس‌های زاویه‌ای ارائه کنند».

داده ها نشان می دهد که انفجار اولیه مواد به شکل زیتون بوده است. همانطور که انفجار به بیرون منتشر شد و به ماده اطراف ستاره برخورد کرد، شکل آن صاف شد. اما محور تقارن جسم پرتاب شده ثابت ماند. به همین دلیل این موضوع مرتبط است.

دو مدل اصلی رقیب برای اینکه چگونه یک شوک جهشی متوقف شده انرژی کافی برای انفجار کل ستاره را جمع آوری می کند وجود دارد. یکی مکانیزم نوترینو و دیگری مکانیزم جت محور است و هندسه انفجار می تواند به تعیین مکانیسمی که در کار است کمک کند. محققان در مقاله خود نوشتند: “ارتباط مهم بین شوک شوک و مکانیسم انفجاری که باعث انبساط بیرون می شود را می توان با مقایسه هندسه آنها تسهیل کرد.”

در مکانیسم نوترینو محور، شوک توسط نوترینوهای ستاره در حال انفجار دوباره احیا می شود که مواد پشت شوک مسدود شده را گرم می کنند. با توجه به مدل سازی، این گرمایش ناهموار ایجاد می کند که به نوبه خود منجر به انفجار غیر کروی به دلیل ناپایداری در همرفت می شود. نویسندگان می نویسند: “چنین انفجاری که توسط نوترینو انجام می شود، تقارن کروی را از بین می برد.”

در مکانیسم جت محور، جت های دوقطبی در امتداد محور چرخش ستاره شلیک می شوند. این جت ها سطح ستاره را سوراخ می کنند و مدل ها نشان می دهند که انفجارهایی با تقارن محوری بسیار قوی ایجاد می کنند. از آنجایی که مشاهدات VLT SN 2024ggi تقارن قوی را نشان می‌دهند، آنها از مکانیزم نوترینو محور پشتیبانی نمی‌کنند.

به گفته یانگ: «این یافته‌ها یک مکانیسم فیزیکی مشترک را نشان می‌دهد که باعث انفجار ستارگان بسیار پرجرم می‌شود که تقارن محوری کاملاً مشخصی از خود نشان می‌دهند و در مقیاس‌های بزرگ عمل می‌کنند». این را بهتر با یک مکانیسم جت رانده، یا شاید با مکانیسم های مغناطیسی چرخشی، که کمتر رایج هستند، توضیح داد.

https://www.youtube.com/watch?v=6AirV04cCW4

این تحقیق به محدود کردن توضیحات احتمالی برای جهش هسته و موج ضربه در انفجارهای SN کمک می کند. همچنین جزئیات بیشتری را برای اصلاح مدل های SN اضافه می کند.

نویسندگان در نتیجه‌گیری خود نوشتند: «طیف پالاریمتری SN 2024ggi یک انفجار نسبتاً کروی را نشان می‌دهد که یک محور تقارن کاملاً مشخص را نشان می‌دهد که با انتشار سریع شوک و خروج SN مشترک است. این تنوع نشان می‌دهد که به جای یک چیدمان بی‌شکل/کروی ناشی از ناپایداری‌های در مقیاس کوچک، انفجار هسته‌ای SN 2024ggi ممکن است توسط مکانیزمی هدایت شود که انفجار را از اولین شوک در طول انبساط جهشی شکل می‌دهد.

فردیناندو پاتات، یکی از نویسندگان و اخترشناس ESO می گوید: «این کشف نه تنها درک ما را از انفجارهای ستاره ای تغییر می دهد، بلکه نشان می دهد که وقتی علم مرزها را جابجا می کند، به چه چیزی می توان دست یافت. “این یک یادآوری قدرتمند است که کنجکاوی، همکاری و اقدام سریع می تواند بینش عمیقی را در مورد فیزیک شکل دهنده جهان ما باز کند.”


Source link

نوشته های مشابه

دکمه بازگشت به بالا