گذرگاههای نوری آبی درخشان، احتمالاً سیاهچالههای پرجرم هستند که همراهان عظیم خود را خرد میکنند.

طبیعت سیگنال های خود را به صورت نور برای ما ارسال می کند. پدیدههای اخترفیزیکی نور را در همه اشکالش از امواج رادیویی بیضرر گرفته تا پرتوهای گامای مرگبار ساطع میکنند، و این به ما بستگی دارد که امکاناتی بسازیم که بتواند این نور را حس کرده و تشریح کند و پدیدههای پشت همه آن را درک کند.
در حالی که ستارگان می توانند میلیاردها سال بدرخشند و به اخترشناسان زمان زیادی برای مطالعه آنها می دهند، سایر پدیده های اخترفیزیکی گذرا هستند. ابرنواخترها میتوانند ماهها آسمان را روشن کنند و از کهکشانهای میزبان خود پیشی بگیرند. انفجارهای پرتو گاما (GRB) که از ابرنواخترها و ستارگان نوترونی ادغام میشوند، درخشانترین نمایشهای نور کیهانی هستند، اما معمولاً تنها میلیثانیه طول میکشند.
اما نوع دیگری از نور نادر، درخشان و گذرا نیز وجود دارد تا اخترفیزیکدانان را به چالش بکشد. این گذرگاه های نوری آبی درخشان و درخشان نامیده می شوند و فلاش های نور آبی و فرابنفش هستند. کمی بیش از ده مورد از آنها کشف شده است و علت آنها قابل بحث است. دو رقیب اصلی ابرنواخترها و سیاهچالهها هستند که گاز را جذب میکنند و فورانهای نور ساطع میکنند.
تحقیقات جدید ارائه شده در مجله Astrophysical توضیحی برای LFBOT دارد. این عنوان “روشنترین گذرا نوری آبی سریع شناخته شده در AT 2024wpp: تکامل بیسابقه و خواص در ناحیه فرابنفش تا مادون قرمز نزدیک” است و نویسنده اول ناتالی لبارون، دانشجوی کارشناسی ارشد در دانشگاه کالیفرنیا برکلی است. این مقاله در حال حاضر در arxiv.org موجود است.
این قطعاً فقط یک ستاره در حال انفجار نیست.» – ناتالی لبارون، UC برکلی.
ستارگان می توانند به طرق مختلف بمیرند، و مرتب کردن سیگنال هایی که در غم مرگشان ارسال می کنند، بخش مهمی از اخترفیزیک است. ستاره های دنباله اصلی مانند خورشید ما برای میلیاردها سال پایدار هستند تا زمانی که به تدریج متورم و سرد شوند و به غول های قرمز تبدیل شوند. اما از آنجایی که سیگنال نوری آنها به کندی تغییر می کند، تغییر می کند نسبتا برای اخترفیزیکدانان به راحتی می توان بسیاری از این ستارگان را در مراحل مختلف مشاهده کرد و تاریخ آنها را کنار هم گذاشت. اما درک ماهیت پدیده های گذرا مانند LFBOT بسیار دشوارتر است.
درخشان ترین LFBOT سال گذشته کشف شد و AT 2024wpp نام دارد. مانند همتایان خود، به عنوان یک فلاش کوتاه اما درخشان از نور آبی شروع شد که به تدریج محو شد و اشعه ایکس و گسیل های رادیویی ضعیفی را به دنبال داشت. توضیحات بالقوه مختلفی برای اینها وجود دارد.
آنها می توانند توسط یک جسم فشرده مانند یک ستاره نوترونی که ایجاد شده و به نوعی انرژی گرفته است ایجاد شوند. یک ابرنواختر شکست خورده میتواند مستقیماً به درون یک سیاهچاله سقوط کند، که سپس به سرعت مواد را جمع میکند و جتهایی را تشکیل میدهد. آنها می توانند به سرعت در حال چرخش مگنتارهایی باشند که در حین چرخش مقادیر زیادی انرژی به محیط اطراف خود تزریق می کنند.
برخی از اخترفیزیکدانان پیشنهاد کردهاند که LFBOTها نوعی رویدادهای مختل جزر و مد هستند، اگرچه نور آنها با نور TDEهای شناخته شده مطابقت ندارد. از آنجایی که AT 2024wpp پرنورترین نوع خود است، بهترین فرصت را به دانشمندان می دهد تا این نور را مطالعه کنند و منبع آن را کشف کنند.
AT 2024wpp درخشانترین LFBOT است که تاکنون کشف شده است، ده برابر روشنتر از درخشانترین LFBOT بعدی. روشنایی بسیار زیاد آن را به یک هدف عالی برای مشاهده و مطالعه تبدیل می کند. اعتبار تصویر: رصدخانه بینالمللی جمینی/CTIO/NOIRLab/DOE/NSF/AURA/NASA/ESA/Hubble/Swift/CXC/ALMA (ESO/NAOJ/NRAO)
نویسندگان می نویسند: “ما یک کمپین گسترده فتومتریک و طیف سنجی فرابنفش- نوری- فروسرخ را بر روی انتقال نوری سریع آبی روشن (LFBOT) در 2024wpp در طول ~ 100 روز اول ارائه می دهیم.” نمونه اولیه LFBOT گاو AT 2018 است و AT 2024wpp بین 5 تا 10 برابر روشن تر است. “این درخشندگی فوق العاده باعث شد تا دقیق ترین منحنی نور UV LFBOT تا به امروز بدست آید.” نویسندگان توضیح می دهند
روشنایی به طور موثر یک ابرنواختر را به عنوان علت رد می کند. نیکل-56 نقش مهمی در نور ساطع شده از ابرنواخترها ایفا می کند. در دماهای بسیار بالا تولید می شود و در حین تجزیه اشعه گاما ساطع می کند. واپاشی رادیواکتیو آن منحنی های نور معمولی بسیاری از ابرنواخترها را تقویت می کند.
در طول ~45 روز اول، AT 2024wpp بیش از 1051 محققین توضیح میدهند که در AT 2018cow با یک مرتبه بزرگی پیشی گرفته و به منبع انرژی فراتر از واپاشی رادیواکتیو 56Ni ابرنواخترهای سنتی نیاز دارد.”
LFBOT ها بیش از یک دهه است که اخترفیزیکدانان را متحیر کرده اند، اما AT 2024wpp و روشنایی خارق العاده آن ممکن است به حل آن کمک کرده باشد. به آنها این فرصت داده می شود تا آن را طولانی تر و با جزئیات بیشتری نسبت به سایر LFBOT ها مشاهده کنند. تلسکوپ ها و رصدخانه های متعددی در طول زمان آن را در طول موج های مختلف رصد کرده اند. نویسندگان می نویسند: «اگرچه از نزدیکترین LFBOT AT 2018cow (60 Mpc) دورتر است (411 مگاپیکسل)، روشنایی فوق العاده AT 2024wpp در نهایت به این مجموعه داده به خوبی نمونه برداری شده اجازه می دهد…».
*این شکل تحقیقاتی رصدخانه های مختلفی را نشان می دهد که AT 2024wpp و داده هایی را که در طول موج های مختلف جمع آوری کرده اند را نشان می دهد. اعتبار تصویر: LeBaron et al. 2025. ApJ*
ناتالی لبارون، دانشجوی فارغ التحصیل دانشگاه کالیفرنیا برکلی و اولین نویسنده مقاله ارائه داده های جمینی، می گوید: «مقدار عظیم انرژی ساطع شده از این انفجارها به قدری زیاد است که نمی توان آن ها را با یک انفجار ستاره ای با فروپاشی هسته یا هر نوع انفجار ستاره ای معمولی نیرو داد. [1]. “پیام اصلی AT 2024wpp این است که مدلی که ما با آن شروع کردیم اشتباه است. این قطعا فقط یک ستاره در حال انفجار نیست.”
محققان به این نتیجه رسیدند که AT 2024wpp یک رویداد آشفتگی جزر و مدی (TDE) است. اما نه به طور متوسط.
TDE ها زمانی هستند که نیروی جزر و مدی قوی یک سیاهچاله “اسپاگتی” ستاره ای است که خیلی نزدیک شده است. برخی از مواد پرتاب شده از ستاره در یک قرص برافزایشی در اطراف BH جمع می شوند. این ماده گرم می شود، سپس تشعشعاتی ساطع می کند که تلسکوپ ها و رصدخانه های ما می توانند آن را تشخیص دهند.
در این مورد، آشفتگی جزر و مد شدید بود، زیرا یک سیاهچاله با جرم 100 خورشیدی ستاره همراه خود را کاملاً خرد کرد. این جفت در یک جفت دوتایی بودند و برای مدت طولانی سیاهچاله گاز را از همراه خود استخراج می کرد. گاز در یک ابر در اطراف سیاهچاله جمع شده است، اما بسیار دورتر از آن است که در افق رویداد BH کشیده شود.
با گذشت زمان، ستاره همراه بیشتر و بیشتر به BH نزدیک شد. عاقبت سرنوشتش مهر و موم شد و از هم پاشید. مواد از ستاره به قرص برافزایشی پیوستند و به مواد موجود برخورد کردند. شوک ها و گرمای حاصل از آن اشعه ایکس، نور UV و نور آبی تولید می کنند. اما تمام گاز به دیسک برافزایشی ختم نشد. برخی از آنها به سمت قطب های BH ها کشیده شدند، جایی که در جت های قدرتمند منتشر شدند. هنگامی که این ماده در جت ها به محیط بین ستاره ای اطراف برخورد می کند، انتشارات رادیویی ایجاد می کند.
*این اینفوگرافیک AT 2024wpp، درخشانترین انتقال نوری آبی سریع (FBOT) که تاکنون دیده شده، و مکانیسم احتمالی پشت قدرت فوقالعاده آن را به تصویر میکشد. اعتبار تصویر: NOIRLab/NSF/AURA/R. مارگوتی/ پ. مارنفلد*
ستاره همراه ممکن است یک ستاره بسیار تکامل یافته Wolf-Rayet باشد که قبلاً بیشتر ذخیره هیدروژن خود را مصرف کرده بود. این با مشاهداتی که تنها انتشار ضعیف هیدروژن را نشان میدهند مطابقت دارد.
تنها راه برای درک بهتر LFBOT این است که تعداد بیشتری از آنها را بیابید و آنها را با جزئیات بیشتر مطالعه کنید. این باید در آینده نزدیک اتفاق بیفتد. دو ماموریت فرابنفش – UVEX و ULTRASAT – برای چند سال آینده برنامه ریزی شده است. نویسندگان می نویسند: “ده ها LFBOT در سال از طریق این مطالعات کشف خواهد شد.”
اخترفیزیکدانان تازه شروع به درک ماهیت این اجرام با جزئیات کرده اند. تلاش های اختصاصی برای کشف بیشتر آنها و نظارت بیشتر بر آنها باعث پیشرفت خواهد شد. مجموعه داده های جامع کلید درک آنها هستند.
نویسنده: “ما با تاکید بر این که تنها دو LFBOT (سه مورد از جمله AT 2024puz) تا کنون دارای مجموعه دادههای چند طول موجی گسترده هستند، نتیجه میگیریم؛ بنابراین، مشاهدات آینده برای کشف تنوع این کلاس و اعمال محدودیتهای معنیدار سطح جمعیت در ماهیت ذاتی این اشیاء جذاب مورد نیاز است.”




