مقالات

دوتریوم در ستاره های دنباله دار داستان های جالبی را بیان می کند


دنباله دارها نقش جالبی در تاریخ ستاره شناسی داشته اند. از زمان‌های قدیم، بسیاری از فرهنگ‌ها آن‌ها را به‌عنوان نشانه‌ها یا روح‌هایی می‌دانستند که خبرهای خوب یا بد را برای پادشاهان، ملکه‌ها و امپراتوران اعلام می‌کردند. با این حال، در طول چند صد سال گذشته، ستاره شناسان آنها را از نزدیک مطالعه کرده اند تا علم پشت این بازدیدکنندگان از منظومه شمسی داخلی را درک کنند. امروزه می دانیم که این مظاهر شبح وار در آسمان از گلوله های کثیف یخ و سنگ تشکیل شده اند که به فضا منفجر می شوند و در حین حرکت، غبار و گاز به بیرون پرتاب می کنند.

بخشی از ملیله بایو که افرادی را نشان می دهد که دنباله دار 1066 را نشان می دهند که معمولاً دنباله دار هالی است.

به نظر می رسد که دنباله دارها نیز در تاریخ منظومه شمسی نقش دارند. هرکدام گنجینه ای از سرنخ ها در یخ و غبار خود در مورد شرایط منظومه شمسی حبس شده است، به خصوص زمانی که آنها در سحابی پیش خورشیدی حدود 4.5 میلیارد (یا بیشتر) سال پیش شکل گرفتند. و اگر دنباله دارهای “خانه” ما این کار را انجام دهند، فکر کنید “بیگانگان” از منظومه های سیاره ای دیگر چه چیزهایی می توانند در مورد مکان های دور در کهکشان به ما بگویند!

معرفی یک دنباله دار بیگانه

ما یک مثال کامل در دنباله دار 3I/ATLAS داریم، متجاوز بین ستاره ای که در سال 2025 از منظومه شمسی داخلی بین زمین و مریخ عبور کرد. از فاصله 1.8 واحد نجومی زمین عبور کرد و یک کمای متراکم (ابر گاز و غبار) ایجاد کرد. ستاره شناسان از تلسکوپ فضایی جیمز وب (JWST) و NIRSpec بسیار حساس آن برای مطالعه ترکیب شیمیایی این دنباله دار استفاده کردند و دریافتند که این تلسکوپ از عنصر دوتریوم غنی شده است. در واقع، حاوی بیش از 30 برابر مقدار دوتریومی است که در دنباله دارهای منظومه شمسی «خانه» ما دیده می شود. این به اخترشناسان تا حدودی در مورد شرایطی که دنباله دار در منظومه خود شکل گرفت، قدمت آن و حتی کمی در مورد منظومه شمسی خودمان می گوید.

مارتین کوردینر، اختر شیمی از مرکز پرواز فضایی گودارد ناسا در گرین‌بلت مریلند، گفت: «این یک فرصت منحصر به فرد برای مطالعه یک شی باستانی از کهکشان دور بود، احتمالاً پیش از خورشید و منظومه شمسی ما.» از یک طرف، ما بینشی مستقیم از این زمان و مکان دور به دست می آوریم، و از سوی دیگر، چیزی در مورد اینکه منظومه شمسی خودمان چقدر غیرعادی می تواند باشد، می آموزیم.

مسیر 3I/ATLAS از طریق بخش داخلی منظومه شمسی. شکل مسیر آن به ستاره شناسان می گفت که خارج از منظومه شمسی ما سرچشمه گرفته است. با حسن نیت از ناسا. مسیر 3I/ATLAS از طریق بخش داخلی منظومه شمسی. شکل مسیر آن به ستاره شناسان می گفت که خارج از منظومه شمسی ما سرچشمه گرفته است. با حسن نیت از ناسا.

دوتریوم در یک دنباله دار

هنگامی که هر دنباله دار به یک منبع گرما نزدیک می شود، شروع به تصعید می کند و برخی از مواد خود را “بیرون” می کند. 3I/ATLAS تفاوتی نداشت. عبور آن بین زمین و مریخ باعث گرم شدن یخ شد و باعث کما گاز شد. NIRSpec JWST طیف نور ساطع شده از دنباله‌دار را ضبط کرد و از این داده‌ها برای تعیین نسبت کربن به دوتریوم در دنباله‌دار استفاده شد.

دوتریوم یک عنصر مفید برای تحقیق است. ایزوتوپی از هیدروژن است که در حضور گرما به خوبی وجود ندارد. بیشتر آنچه در طبیعت می بینیم در بیگ بنگ شکل گرفته است. همچنین می تواند در ستارگان تشکیل شود، اما واکنش های همجوشی به سرعت آن را از بین می برند. بنابراین، چیزهای سرد را دوست دارد. هنگامی که در معرض هر نوع گرمایش طولانی مدت قرار می گیرد، به هیدروژن تبدیل می شود که آب را می سازد. اگر در اینجا روی زمین (یا در هر دنباله‌دار «خانه‌ای» در منظومه ما نمونه‌ای از آب بگیرید، نسبت خاصی از دوتریوم به هیدروژن دارد. هرچه هیدروژن بیشتر باشد، دوتریوم کمتری وجود دارد. این نسبت ارزشمندی برای درک شرایطی است که دنباله دار در آن شکل گرفته است.

هنوز هیچ کس سیستم خانگی 3I/ATLAS را مشخص نکرده است، اما نسبت بالای دوتریوم به هیدروژن نشان می دهد که به احتمال زیاد در یک سیستم بسیار سرد در اوایل تاریخ کهکشان راه شیری شکل گرفته است. بر اساس مسیر حرکت آن، برخی از ستاره شناسان پیشنهاد کرده اند که منظومه والد آن ممکن است در قرص نازک یا ضخیم کهکشان راه شیری بوده باشد. آنها همچنین گمان می کنند که حداقل 10 میلیارد سال پیش یا بیشتر شکل گرفته است. این زمانی است که تشکیل ستاره واقعاً در سرتاسر کهکشان آغاز می‌شود و محل تولد دنباله‌دار را در اطراف یک ستاره باستانی فراهم می‌کند. سفر آن در فضای بین ستاره ای آن را در معرض حرارت زیادی قرار نداده است، به همین دلیل است که هنوز نرخ “تولد” دوتریوم بالایی دارد. به عبارت دیگر، بیشتر عمر خود در انجماد عمیق بوده است.

تصویر 3I/ATLAS از Gemini North در 26 نوامبر 2025 گرفته شده است. اعتبار: Gemini International Observatory/NOIRLab/NSF/AURA/B. پردازش تصویر Bolin: J. Miller & M. Rodriguez (رصدخانه بین المللی جمینی/NSF NOIRLab)، رئیس TA (دانشگاه انکوریج آلاسکا/NSF NOIRLab)، M. زمانی (NSF NOIRLab) - تصویر 3I/ATLAS از Gemini North در 26 نوامبر 2025 گرفته شده است. اعتبار: Gemini International Observatory/NOIRLab/NSF/AURA/B. پردازش تصویر Bolin: J. Miller & M. Rodriguez (رصدخانه بین المللی جمینی/NSF NOIRLab)، رئیس TA (دانشگاه انکوریج آلاسکا/NSF NOIRLab)، M. زمانی (NSF NOIRLab) –

کربن داستان را پر می کند

دوتریوم تنها نشانگر سن و شیمیایی نیست که تیم های علمی در JWST برای مطالعه دنباله دار بیگانه استفاده کرده اند. ایزوتوپ های کربن نیز بینشی از گذشته دنباله دار ارائه می دهند. NIRSpec فقط ردپای کربن 13 را در مقایسه با کربن 12 سبک تر نشان داد. این همچنین به منشا بسیار قدیمی 3I/ATLAS اشاره می کند. این به این دلیل است که سیستم‌های ستاره‌ای در طول زمان با تولد و مرگ ستارگان در کهکشان از کربن 13 غنی می‌شوند. وقتی ستارگان می میرند، کربن خود (و سایر عناصر را در فضا از دست می دهند) و در نهایت این ماده توسط نسل های جدید ستارگان (و سیارات) جذب می شود. به همین دلیل است که سطوح بالاتر کربن 13 در منظومه ما، در اطراف خورشید ما، که نسبتاً اخیراً، 4.5 میلیارد سال پیش شکل گرفته است، وجود دارد.

JWST تنها تلسکوپی نبود که این دنباله دار جذاب را مطالعه می کرد. تلسکوپ بسیار بزرگ ESO به دنباله دار نگاه کرد و یک ترکیب کربن و نیتروژن به نام سیانید پیدا کرد. این یک ترکیب پری بیوتیکی است که در شکل‌گیری حیات نقش دارد و نشان می‌دهد که هر کجا این دنباله‌دار شکل گرفته، ممکن است شرایطی داشته باشد که می‌تواند باعث حیات شود. به گفته عضو تیم استفانی میلام از ناسا گودارد، یافتن چنین مواد شیمیایی در جای دیگری در کهکشان یک کشف نادر است. میلام گودارد ناسا گفت: «برای ما به عنوان دانشمندان، کشف این ایزوتوپ‌های کمیاب شگفت‌انگیز است، اما تصویر بزرگ‌تر در اینجا این است که به احتمالات شیمی پری بیوتیک در جاهای دیگر کهکشان نگاه کنیم.» “تاکنون، ما تنها یک مکان در کیهان وسیع را می شناسیم که در آن مواد شیمیایی باعث پیدایش حیات شده اند – منظومه شمسی ما، زمین ما. تجزیه و تحلیل این اجرام بین ستاره ای گام مهمی به سوی یادگیری این است که شرایط برای تکامل حیات در کیهان چقدر معمول یا غیرعادی است.”

برای اطلاعات بیشتر

وب ناسا سرنخ هایی از منشا باستانی و دور دنباله دار 3I/ATLAS پیدا می کند

بررسی ایزوتوپی JWST/NIRSpec از یک دنباله دار بین ستاره ای 3I/ATLAS


Source link

نوشته های مشابه

دکمه بازگشت به بالا