تلسکوپ فضایی اقلیدس 31 اختروش باستانی جدید، از جمله قدیمی ترین اختروش کشف شده را کشف کرده است.

تلسکوپ فضایی اقلیدس ESA برای مطالعه «جهان تاریک» ساخته شد. این به معنای ماده تاریک است که اکثریت ماده در جهان است و انرژی تاریک، نیرویی که انبساط جهان را هدایت می کند. یافتن اختروش ها در جهان با انتقال به سرخ بالا بخشی از آن است.
اختروشها هستههای فعال کهکشانی بسیار درخشان (AGN) هستند که توسط سیاهچالههای ابرپرجرم (SMBHs) تغذیه میشوند. از آنجایی که کهکشان هایی که آنها را تشکیل می دهند خود در هاله های ماده تاریک تشکیل شده اند، اختروش ها می توانند کاوشگر مفیدی برای ساختار ماده تاریک در کیهان اولیه باشند. کیهانشناسان دریافتهاند که کهکشانها و SMBHهای آنها در کیهان اولیه پرجرمتر از آن چیزی بودند که قبلاً تصور میشد، که باعث تجدیدنظر در مدلهای نظری شد.
یافتن اختروش عجیب و غریب با انتقال قرمز زیاد مفید است، اما به خوبی یافتن بسیاری از آنها نیست. ستاره شناسان برای یافتن آنها تلاش کردند و بیش از یک دهه طول کشید تا 10 مورد اول را در z≥7 پیدا کنند. اما اقلیدس آن را تغییر می دهد.
اقلیدس یک تلسکوپ با زاویه باز با دوربین 600 مگاپیکسلی است. در طول ماموریت شش ساله خود، بخش وسیعی از آسمان را کاوش خواهد کرد. نه تنها این، بلکه بیش از 200000 کهکشان با جابجایی بالا به سرخ را با نورسنجی و طیفسنجی نزدیک به فروسرخ رصد خواهد کرد. این تقریباً راهاندازی ایدهآل برای یافتن اختروشهای درخشان در طول دوره یونیزاسیون مجدد (EOR) است که از z=6 تا z=9 را در بر میگیرد.
در نتیجه، اقلیدس قبلاً 31 اختروش جدید در 6.6 < z < 7.8 کشف کرده است. بالاترین اختروش انتقال به سرخ در نمونه در z=7.7 است و دومی در z=7.69 است. هر دو رکورددار قبلی را در z=7.64 شکست دادند. این دو تنها 670 میلیون سال پس از بیگ بنگ با نور تریلیون ها خورشید درخشیدند، زمانی که جهان تنها 5 درصد از سن کنونی خود را داشت.
این یافته ها در یک مطالعه جدید منتشر شده در Astronomy and Astrophysics با عنوان “اقلیدس: کشف 31 اختروش جدید در 6.6 < z < 7.8" منتشر شده است. نویسنده اصلی، دامینگ یانگ، دکترای نجوم در دانشگاه لیدن در هلند است.
محققان نوشتند: “ما کشف 31 اختروش با Z بالا را در محدوده انتقال به سرخ 6.6 < z < 7.8 گزارش می کنیم." "این اختروش ها از حدود 3000 درجه انتخاب شده اند2 آسمان پوشیده شده در طول 1.5 سال اول بررسی گسترده اقلیدس، نشان دهنده نتایج اولیه جستجوی اختروش های اقلیدس high-z است.”
*این شکل ناحیه بررسی گسترده اقلیدس را نشان می دهد که بر روی آسمان پیش بینی شده است. زرد قسمت تکمیل شده تا کنون و آبی روشن کل مساحت EWS را که تا پایان دهه تکمیل می شود نشان می دهد. ستاره های قرمز محل 31 اختروش تازه کشف شده را نشان می دهند. اعتبار تصویر: یانگ و همکاران. 2026. A&A*
به گفته نویسندگان، یافتن آنها به چندین تکنیک یادگیری ماشینی و احتمالاتی نیاز دارد. آنها همچنین از Keck، Magellan و تلسکوپ دوچشمی بزرگ (LBT) برای انجام طیفسنجی پیگیری استفاده کردند. از آنجایی که 12 تا از اختروش های جدید در z ≥ 7 هستند، این تعداد اختروش های یافت شده در این انتقال به سرخ، که مربوط به 770 میلیون سال اول کیهان است، بیش از دو برابر می شود.
یانگ، نویسنده اصلی، در بیانیه مطبوعاتی گفت: «این اختروشهای اولیه به اوایل دوران نوزادی کیهان برمیگردد. با یافتن و مطالعه آنها، ما می توانیم بهتر درک کنیم که این سیستم های عظیم چگونه به سرعت شکل گرفته و رشد کردند – یکی از بزرگترین اسرار در اخترفیزیک.
یافتن این اختروشهای با جابهجایی بالا به سرخ آسان نیست. از آنجایی که تنها پرجرم ترین کهکشان ها می توانند میزبان آنها باشند، فراوان نیستند. نور ضعیف آنها همچنین ممکن است نور منابع دیگر مانند ستاره های پیش زمینه در کهکشان راه شیری را تقلید کند.
*اینها 15 اختروش از 31 اختروش تازه کشف شده با انتقال بالا به سرخ هستند. دو قدیمی ترین آنها در ردیف بالا قرار دارند، اول و دوم از سمت چپ. اعتبار تصویر: ESA/Euclid/Euclid Consortium/NASA، پردازش تصویر توسط Euclid Science Ground Segment و Antoine Basset (CNES). مجوز: CC BY-SA 3.0 IGO یا مجوز استاندارد ESA*
اولین اختروشهایی که تاکنون توسط ستارهشناسان کشف شدهاند درخشانترین اختروشها بودهاند. اما آنها نقاط پرت بودند و صرف نظر از موضوع مورد مطالعه، نقاط پرت یک نمونه جامد را تشکیل نمی دهند. اما با این 31 اختروش جدید با جابجایی بالا به سرخ، دانشمندان نمونه نماینده تری برای کار با آنها دارند.
یانگ افزود: اقلیدس یک تغییر دهنده واقعی بازی است. “پیش از این، ما فقط می توانستیم چند تا از درخشان ترین اختروش های باستانی را پیدا کنیم، اما اقلیدس به ما اجازه می دهد تا در مناطق وسیعی از آسمان به طور موثرتر جستجو کنیم تا نور بسیار ضعیف تری را دریافت کنیم. این ابزار منحصر به فرد برای شکار اختروش ها است.”
با در دست داشتن نمونه بزرگتری از اختروش ها، محققان می توانند رابطه بین کهکشان های باستانی، SMBH ها و ماده تاریک را بررسی کنند. برای اینکه یک کهکشان اولیه تنها 670 میلیون سال پس از انفجار بزرگ میزبان چنین اختروش درخشانی باشد، باید تا آن زمان هاله عظیمی از ماده تاریک جمع شده باشد. نمونه بزرگتر از اختروشها به این معنی است که محققان میتوانند مدل Lambda-CDM را بهجای استفاده از اعداد پرت، با دقت بیشتری آزمایش کنند. و از آنجایی که این اختروشهای با جابهجایی بالا میتوانند محیط بین کهکشانی را نیز روشن کنند، میتوانند به ترسیم ساختار مقیاس بزرگ جهان کمک کنند.
آنتونیو لا مارکا، دانشمند ESA در تیم اقلیدس، می گوید: «این کشف تعداد اختروش هایی را که می دانیم اینقدر قدیمی هستند، دو برابر می کند. “تیم اقلیدس برای اولین بار “شمارش” واقعی اختروش ها را در طلوع جهان انجام داده است.
از آنجایی که این اختروش ها در دوره یونیزه شدن مجدد (EOR) مشاهده شدند، زمانی که جهان از تاریکی به روشنایی تغییر کرد، آنها همچنین کاوشگرهای مهمی برای این نقطه عطف هستند. در طول EOR، اولین ستاره ها و کهکشان ها شروع به روشن کردن فضا با نور UV و هیدروژن یونیزه کردند و به فوتون ها اجازه حرکت دادند.
والریا پتورینو، دانشمند پروژه اقلیدس ESA و یکی از نویسندگان این مطالعه، می گوید: “اختروش های باستانی اکتشافات کمیاب هستند. آنها به خودی خود جالب هستند، اما همچنین ماشین های زمان هستند که به ما اجازه می دهند جهان اولیه را مطالعه کنیم و بفهمیم که چگونه اولین نسل کهکشان ها بوجود آمدند.”
از زمانی که اقلیدس طراحی و برنامه ریزی شد، دانشمندان مشتاقانه منتظر این اکتشافات اختروش بودند، حتی اگر تلسکوپ به طور خاص برای جستجوی آنها طراحی نشده بود.
نویسندگان می نویسند: “از مدت ها پیش انتظار می رفت که اقلیدس انقلابی در جستجوی اختروش های با z بالا ایجاد کند.”، با اشاره به اینکه 31 اختروش تنها در 1.5 سال یافت شده اند. بدون شک اقلیدس چیزهای بیشتری کشف خواهد کرد.
محققان نوشتند: «این یافتهها نقش دگرگونکننده اقلیدس را در کشف اختروشهای با z بالا نشان میدهد و زمینه را برای مطالعات بعدی در مورد کهکشانهای حاوی اختروش اولیه، رشد سیاهچالههای عظیم و محیط بین کهکشانی در عصر یونیزاسیون مجدد فراهم میکند.



