انتظار نداشته باشید که آب مایع در مریخ پیدا کنید

در دهه های آینده، ناسا و چین قصد دارند اولین ماموریت های سرنشین دار را به مریخ بفرستند. با توجه به مسافت مورد نیاز و زمان مورد نیاز برای انجام یک ترانزیت (شش تا نه ماه)، فرصتهای لازم برای ماموریتهای تامین مجدد بسیار کم خواهد بود. در نتیجه، فضانوردان و تایکونوردان مجبور خواهند شد برای رفع نیازهای اولیه خود به منابع محلی تکیه کنند، فرآیندی که به عنوان استفاده از منابع درجا (ISRU) شناخته می شود. به همین دلیل، ناسا و دیگر آژانسهای فضایی دههها را صرف جستجوی منابع قابل دسترس آب مایع کردهاند.
یافتن این آب برای مأموریتهای آینده و تلاشهای علمی برای کسب اطلاعات بیشتر در مورد گذشته مریخ ضروری است، زمانی که این سیاره با اقیانوسها، رودخانهها و دریاچههایی پوشیده شده بود که احتمالاً از حیات پشتیبانی میکردند. در سال 2018 با استفاده از رادار نفوذی زمینی ESA مارس اکسپرس مدارگرد انعکاسهای درخشان راداری را در زیر کلاهک یخی قطب جنوب شناسایی کرد که به عنوان دریاچه تعبیر میشد. با این حال، تیمی از محققان کرنل اخیراً مجموعهای از شبیهسازیها را انجام دادند که نشان میدهد ممکن است دلیل دیگری برای این نقاط روشن وجود داشته باشد که شامل وجود آب نمیشود.
تیم تحقیقاتی توسط دانیل لالیچ، یک همکار پژوهشی در مرکز کورنل برای اخترفیزیک و علوم سیاره ای (CCAPS). آنها به او پیوستند الکساندر جی. هیزپروفسور جنیفر و آلبرت سون، مدیر CCAPS و محقق اصلی بررسی مقایسه ای سیاره و منظومه شمسی (COMPASSE) و والریو پوجالی، همکار پژوهشی CCAPS. مقاله آنها که یافته های آنها را توصیف می کند، “تغییرات کوچک در ترکیب یخ و ضخامت لایه بازتاب های درخشان زیر کلاهک قطبی مریخ بدون آب مایع را توضیح می دهد.“، در 7 ژوئن در مجله ظاهر شد پیشرفت علمی.
هنگامی که اولین کاوشگرهای رباتیک در دهه 1960 پرواز خود را بر فراز مریخ آغاز کردند، تصاویری که آنها تولید کردند ویژگی های سطحی مشترک زمین را نشان داد. اینها شامل کانالهای نهرها، درههای رودخانهها، بستر دریاچهها و سنگهای رسوبی است که همگی در حضور آب جاری تشکیل میشوند. برای چندین دهه، مدارگردها، کاوشگرها و مریخ نوردها سطح، جو و آب و هوای مریخ را مورد مطالعه قرار داده اند تا در مورد چگونگی و زمان از بین رفتن بسیاری از این آب های سطحی اطلاعات بیشتری کسب کنند. در سالهای اخیر، این منجر به شواهد قانعکنندهای شده است که نشان میدهد امروزه آنچه را که باقی مانده میتوان در زیر کلاهکهای یخی قطبی یافت.
قانعکنندهترین شواهد از رادار پیشرفته مریخ برای صدای زیرسطحی و یونوسفر (MARSIS) در مدارگرد مریخ اکسپرس بدست آمد. این ابزار توسط ناسا و آژانس فضایی ایتالیا (ASI) برای جستجوی آب در سطح مریخ و تا اعماق حدود 5 کیلومتری (3 مایل) طراحی شده است. بازگشت رادار نشان می دهد که نقاط روشن ممکن است ناشی از رسوبات لایه ای متشکل از آب، یخ خشک و گرد و غبار باشد. اینها نهشته های طبقه بندی شده قطب جنوبی تصور میشود که (SPLD) طی میلیونها سال با تغییر شیب محوری مریخ شکل گرفته است.
تحقیق پیگیری توسط دانشمندان آزمایشگاه پیشرانش جت ناسا (JPL) ده ها مکان بسیار بازتابنده دیگر در زیر سطح کشف کردند. پیامدهای این یافته ها نه تنها برای مأموریت های سرنشین دار، بلکه برای تلاش های اختر زیست شناسی نیز بسیار زیاد بود. علاوه بر اینکه منبع آب بالقوه ای برای ماموریت های آینده است، این نظریه نیز وجود دارد که حیات میکروبی که زمانی روی سطح وجود داشت، امروزه می تواند در آنجا یافت شود. با این حال، یافتهها مانند سایرین مورد بحث قرار گرفته است توضیحات قابل قبولی ارائه شد.
اگرچه همان انعکاسهای راداری درخشان دریاچههای زیر یخچالی روی زمین (مانند دریاچه وستوک در زیر صفحه یخی قطب جنوب شرقی) را شناسایی کردهاند، اما شرایط دما و فشار در مریخ بسیار متفاوت است. برای اینکه آب به صورت مایع باقی بماند، باید بسیار شور، مملو از مواد معدنی عجیب و غریب یا بالای یک محفظه فعال ماگمایی باشد که هیچکدام از آنها یافت نشده است. همانطور که لالیچ در مصاحبه اخیر برای کرنل کرونیکل:
“نمی توانم بگویم وجود آب مایع در آنجا غیرممکن است، اما ما نشان می دهیم که راه های بسیار ساده تری برای به دست آوردن همان مشاهدات بدون نیاز به کشش تا این حد با استفاده از مکانیسم ها و موادی وجود دارد که از قبل می دانیم که در آنجا وجود دارند.” فقط به صورت تصادفی می توانید همان سیگنال مشاهده شده را در رادار ایجاد کنید.
که در مطالعه قبلیلالیچ و همکارانش از مدل های ساده تری استفاده کردند تا نشان دهند که این سیگنال های راداری درخشان می توانند از تغییرات کوچک در ضخامت لایه ها ناشی شوند. این تغییرات برای رادارهای نفوذی زمین نامحسوس خواهد بود و میتواند منجر به تداخل سازنده بین امواج رادار شود و بازتابهایی را ایجاد کند که از نظر شدت و تنوع متفاوت است – مانند آنچه در SPLD دیده میشود. برای آخرین مطالعه خود، این تیم 10000 سناریوی لایهبندی را با 1000 تغییر در ضخامت یخ و محتوای گرد و غبار رسوبات لایهای شبیهسازی کردند.
شبیهسازیهای آنها همچنین هرگونه شرایط غیرمعمول یا مواد عجیب و غریب را که برای آب مایع ضروری است، رد کرد. این شبیهسازیها سیگنالهای زیرسطحی روشنی را تولید میکنند که مطابق با مشاهدات انجام شده توسط ابزار MARSIS است. به گفته لالیچ، این یافته ها قویاً نشان می دهد که او و همکارانش به تداخل رادار مشکوک بودند. اساساً، امواج راداری که از لایههای خیلی نزدیک به هم پرتاب میشوند، ممکن است ترکیب شده باشند، اوجها و شیبهای آنها را تقویت کرده و بسیار درخشانتر به نظر میرسند.
تیم حاضر نیست این احتمال را که ماموریتهای آینده با ابزارهای پیشرفتهتر میتوانند شواهد قطعی آب پیدا کنند را رد کنند. با این حال، لالیچ مشکوک است که پرونده آب مایع (و حیات بالقوه) در مریخ ممکن است دههها پیش به پایان رسیده باشد. این اولین بار است که فرضیه ای داریم که کل مشاهدات زیر کلاهک یخی را بدون نیاز به معرفی چیزهای منحصر به فرد یا عجیب توضیح می دهد. این نتیجه، جایی که ما انعکاسهای روشن پراکنده در سراسر مکان را دریافت میکنیم، دقیقاً همان چیزی است که از تداخل رادار لایه نازک انتظار دارید. این ایده که آب مایع حتی کمی در نزدیکی سطح وجود داشته باشد واقعاً هیجان انگیز خواهد بود. فقط فکر نمی کنم آنجا باشد.
اگر چنین است، ممکن است مأموریتهای آینده مجبور شوند رسوبات یخ قطبی و یخهای دائمی را برای به دست آوردن آب آشامیدنی یا احتمالاً واکنشهای شیمیایی شامل هیدرازین (a la Mark Watney) ذوب کنند. علاوه بر این، تلاشهای اخترزیستشناسی ممکن است بار دیگر مانند زمانی که بود، مورد توجه قرار گیرد لندرز وایکینگ در سال 1976 نتوانست شواهد قطعی از امضاهای زیستی پیدا کند. اما همانطور که آموختیم، مریخ پر از شگفتی است. در حالی که نتایج از وایکینگ آزمایشهای بیولوژیکی ناامیدکننده بودند، همین مأموریتها برخی از قانعکنندهترین شواهد را ارائه کردند که نشان میدهد زمانی آب در سطح مریخ جریان داشته است.

همچنین، دانشمندان یک بار مشکوک بودند که سیاره سرخ از نظر زمین شناسی مرده است، اما داده ها از ناسا به دست آمد. InSight Lander نشان داد که در واقع “کمی زنده” است. این شامل شواهدی است مبنی بر اینکه ماگمای داغ هنوز در اعماق درون سیاره جریان دارد و یک توده ماگمای عظیم هنوز در زیر ناحیه Elysium Planitia وجود دارد که ممکن است فقط 53000 سال پیش باعث فوران کوچکی شده باشد (جدیدترین در تاریخ مریخ). شاید همین امر در مورد تکه های آب نمک در اطراف قطب ها و منطقه استوایی نیز صادق باشد.
با هر شانسی، برخی از این لکه ها حتی ممکن است حاوی میکروارگانیسم های بی شماری باشند که می توانند با حیات روی زمین مرتبط باشند. چقدر باحال خواهد بود؟
اطلاعات بیشتر: کرنل کرونیکل، پیشرفت علمبا




