ماده تاریک این کهکشان ها را محکم در کنار هم نگه می دارد

کهکشان بیضوی NGC 1270 در فاصله 240 میلیون سال نوری از ما قرار دارد. اما این تنها نیست. این بخشی از خوشه پرسئوس (آبل 426)، درخشان ترین شی اشعه ایکس در آسمان و یکی از پرجرم ترین اجرام در جهان است.
ستارگان NGC 1270 در تصویری جدید از تلسکوپ جمینی شمالی. با این حال، این تصویر ماده تاریکی را که کهکشان و دیگر کهکشانهای خوشه پرسئوس را کنار هم نگه میدارد، نشان نمیدهد.
ستاره شناسان باستان از آنچه ما در مورد جهان آموخته ایم شگفت زده می شوند. حتی ستاره شناسان قرن بیستم مانند ادوین هابل از قدرت تلسکوپ های مدرن ما و آنچه که به ما نشان می دهند شگفت زده می شدند. در آن زمان کهکشان های دور تاریک به نظر می رسیدند و سحابی نامیده می شدند. حتی ماهیت آندرومدا، نزدیکترین همسایه کهکشانی ما، نامشخص بود. در دهه 1920، هابل و دیگران بحث کردند که آیا آندرومدا و سایر اجرام آنها اجرام کوچکی در نواحی بیرونی کهکشان راه شیری، سحابی ها یا دیگر کهکشان ها هستند.
فیلسوف آلمانی و متفکر روشنگری، امانوئل کانت، اصطلاح “جهان های جزیره ای” را برای توصیف همه این اجرام فازی ابداع کرد و به ماهیت واقعی آنها اشاره کرد. ایده کهکشان های دیگر فراتر از کهکشان ما برای مدت طولانی وجود داشته است، اما هیچ راهی برای آزمایش آن وجود نداشت. سپس در سال 1924، ادوین هابل به این بحث پایان داد. او توانست نشان دهد که ستارگان منفرد در برخی از این به اصطلاح “سحابی ها” در واقع بسیار فراتر از کهکشان راه شیری هستند.
این کشف بسیار مهم بود، و ما اکنون می دانیم که جهان توسط صدها میلیارد یا حتی تریلیون ها کهکشان دیگر مانند کهکشان راه شیری ما پر شده است.
اخترشناسان اکنون از تلسکوپ های قدرتمند برای بررسی دقیق کهکشان های دیگر استفاده می کنند. آنها حتی از تلسکوپ فضایی جیمز وب برای بررسی کهکشان های اولیه جهان در زمان استفاده کردند. هر کسی می تواند به سرعت صدها تصویر شگفت انگیز از کهکشان های دیگر را مشاهده کند.
اجرام عظیمی مانند خوشه پرسئوس ما را از حضور چیزی مرموزتر و چالش برانگیزتر از ماهیت کهکشان ها آگاه می کنند. چیزی این کهکشانهای منفرد را به یک گروه منسجم متصل میکند و ما این کهکشان را ماده تاریک مینامیم.
تعداد فزایندهای از صداهای علمی وجود دارد که به ما پیشنهاد میکند نام ماده تاریک را متوقف کنیم و در عوض از اصطلاح دقیقتر ماده نامرئی استفاده کنیم. اما هر چه تصمیم بگیریم آن را بنامیم، ماده تاریک بیشتر ماده جهان را تشکیل میدهد و ماده «عادی» را که با نور تعامل میکند و ستارهها، سیارات و ما را میسازد، کوتوله میکند.
با پیشرفت کیهان شناسی، دانشمندان ساختار بزرگ مقیاس جهان را ترسیم کردند. این نقشه ها نشان می دهد که چگونه کهکشان ها و گروه های آنها در امتداد رشته هایی از ماده تاریک که به عنوان داربست عمل می کنند، سازماندهی شده اند. خوشه پرسئوس به رشته پرسئوس-پگاسوس، ساختار بلند و نازکی از کهکشانها که بیش از یک میلیارد سال نوری امتداد دارد، متصل است.
اگر ماده تاریک وجود نداشت، دانشمندان بر این باورند که جهان بسیار همگن تر می شد. کهکشان ها به طور مساوی در فضا توزیع خواهند شد. اما این چیزی نیست که ما می بینیم، و NGC 1270 و بقیه خوشه پرسئوس آن را به وضوح نشان می دهند.
نظریه علمی در حال حاضر نشان می دهد که شبکه ای از ماده تاریک نامرئی کهکشان ها را به هم می کشد. آنها در محل تلاقی رشته های عظیم ماده تاریک قرار دارند. کشش گرانشی آن در آنجا قوی ترین است.
به طور خلاصه، خوشه پرسئوس و NGC 1270 در جایی که هستند نیستند و بدون ماده تاریک در کنار هم قرار نمی گیرند. خوشه و سایر گروهها، خوشهها و ابرخوشهها محکم در چنگ ماده تاریک هستند.
ستاره شناس آمریکایی ورا روبین نقش بزرگی در درک مدرن ما از ماده تاریک ایفا کرد. او متوجه شد که ستارگان و گاز در لبه بیرونی کهکشان بسیار سریعتر از پیشبینی جرم ظاهری کهکشان حرکت میکنند. فیزیک نیوتنی پیشنهاد می کند که آنها باید آهسته تر حرکت کنند. روبین و همکارانش فکر می کردند که باید مقدار زیادی ماده نامرئی فراتر از لبه های مرئی کهکشان ها وجود داشته باشد. سرانجام، او متوجه شد که ماده تاریک باید شش برابر بیشتر از ماده مرئی در کهکشان ها باشد.
روبین برای پذیرفته شدن نتایج خود با موانع زیادی روبرو شد. او به عنوان یک زن، بخشی از دنیای نجوم تحت سلطه مردان در دهه 1970 نبود. او در اوایل کارش از دسترسی به برخی از امکانات محروم شد، که پیشرفت او را کند کرد. یکی از قدرتمندترین و منحصربهفردترین رصدخانههایی که تا کنون ساخته شده است نام او را به خود اختصاص داده است.
صرف نظر از اینکه ما آن را چه می نامیم یا چه کسی آن را کشف کرده است، جهان ما تحت تسلط چیزی است که ما به طور کامل درک نمی کنیم.
قابل توجه است که دانشمندان می توانند ماده نامرئی را تنها با استنباط آن بدون اینکه بدانند چیست، نقشه برداری کنند. پذیرفته شده ترین درک از ماده تاریک در مدل کیهان شناسی ماده تاریک سرد لامبدا (Lambda-CDM) است که مدل استاندارد کیهان شناسی بیگ بنگ نیز نامیده می شود. بسیاری از چیزهایی را که ما در جهان مشاهده می کنیم، از جمله نحوه شکل گیری کهکشان ها، چگونگی انبساط جهان و البته ساختار بزرگ مقیاس جهان، با موفقیت بازسازی می کند.
اما حتی Lambda-CDM نمی تواند به ما بگوید ماده تاریک چیست. اکثراً معتقدند که آن نوعی ذره است، اما اگر چنین باشد، بسیار گریزان است.
این مانع از دیدن اثر آن در هنگام رصد اجرامی مانند NGC 1270 و خوشه پرسئوس نمی شود.




