حافظه مولکولی: چگونه سن مادر در سلول های فرزندانش طنین انداز می شود

در انسان و بسیاری از حیوانات دیگر، سن مادر می تواند بر ویژگی های فیزیکی و رفتاری نسل بعدی تأثیر بگذارد. دانشمندان این تغییرات را اثرات سن مادر می نامند و اگرچه در قلمرو حیوانات گسترده است، اما محققان هنوز به طور کامل نمی دانند که چگونه و چرا اتفاق می افتد.
کریستین گریبل، دانشمند وابسته در مرکز بی پل آزمایشگاه بیولوژیکی دریایی، میگوید: «تأثیرات سن مادر از بی مهرگان گرفته تا انسان، فیل، پستانداران دیگر و پستانداران بسیار رایج است. “تقریباً همه اشکال زندگی تا حدودی تأثیر سن مادر را نشان می دهند و بیشتر آنها اثرات منفی ناشی از افزایش سن مادر هستند.”
آزمایشگاه گریبل از روتیفرها (جانوران آبزی کوچکی که به سرعت تکثیر می شوند و مطالعه آنها آسان است) برای کشف مکانیسم بیولوژیکی که اطلاعات مربوط به سن مادر را به فرزندانش منتقل می کند، استفاده می کند. او گفت: “درک مکانیسم در این بی مهرگان ساده می تواند به ما در درک چگونگی تأثیرات سن مادر در انسان کمک کند.” با مطالعه روتیفرها، آزمایشگاه او به کشف شگفت انگیزی دست یافت که تأثیرات سن مادر احتمالاً توسط یک مکانیسم اپی ژنتیکی – تغییر در نحوه بیان ژن – به جای جهش در خود توالی DNA هدایت می شود.
تحقیقات انجام شده در آزمایشگاه Gribble توسط همکار فوق دکتری Alyssa Liguori، که اکنون استادیار در SUNY-New Paltz است، نشان داد که برای دو ژنوتیپ مختلف از یک گونه روتیفر، اثرات سن مادر با هر نسل افزایش نمییابد. در عوض، آنها را می توان به سرعت در یک نسل معکوس کرد، به این معنی که اثرات سن مادر ناشی از تجمع تدریجی آسیب سلولی یا جهش DNA مرتبط با پیری نیست، همانطور که قبلاً بسیاری تصور می کردند. در عوض، اثرات ارثی ممکن است ناشی از یک مکانیسم اپی ژنتیکی به نام تغییرات هیستون باشد که می تواند بیان ژن را خاموش یا روشن کند.
آزمایشگاه او اکنون در حال بررسی است که آیا این تغییرات هیستون مسئول اثرات سن مادری است که مشاهده کردهاند، و گریبل همچنین نقش بالقوه DNA میتوکندری را که معمولاً از مادر منتقل میشود، “در انتقال اطلاعات سن مادر از مادر به فرزندان” در نظر میگیرد.
آزمایشگاه او همچنین علاقه مند است که چگونه شدت اثرات سن مادر در فرزندان ممکن است به تنوع ژنتیکی بستگی داشته باشد. گریبل گفت: «احتمالاً انواع ژنی وجود دارد که از اثرات منفی سن مادر محافظت می کند. در یکی از گونههای ما، ما دیدیم که فرزندان مادران مسنتر عمر طولانیتری دارند، که نشان میدهد یک مکانیسم ژنتیکی ممکن است در این اثر مفید دخیل باشد.
یکی از بزرگترین سوالات بی پاسخ این است که چرا اثرات سن مادر اصلاً ادامه دارد. از آنجایی که فرزندان مادران مسنتر اغلب عمر کوتاهتری دارند، کمتر تولید مثل میکنند و از نظر تکاملی تناسب کمتری دارند، دانشمندان انتظار دارند انتخاب طبیعی این اثرات را در طول زمان از بین ببرد. در عوض، اثرات سن مادر در انواع قابل توجهی از گونه ها یافت می شود.
گریبل مشکوک است که یکی از دلایل تداوم اثرات سن مادر این است که انتخاب طبیعی در مراحل بعدی زندگی ضعیف می شود. او گفت: “فشارهای انتخابی در سنین بالا بسیار کمتر است، به ویژه در روتیفرها، که واقعاً برای زندگی بیشتر زندگی خود و تولید مثل بسیار جوان آماده شده اند.” تا زمانی که مادهها به سن پیری میرسند، بیشتر فرزندان خود را تولید کردهاند، بنابراین فشار تکاملی کمتری بر آنها برای تولید فرزندان زنده وارد میشود.
چیزی که گریبل را بیشتر هیجان زده می کند، کشف نحوه انتقال اطلاعات از نسلی به نسل دیگر است. او توضیح میدهد: «من میخواهم بدانم اطلاعات در مورد محیط مادربزرگ یا مادربزرگ چگونه بر فنوتیپ نوه یا نوه او تأثیر میگذارد.
درک چگونگی انتقال اثرات مادری در بین نسلها میتواند درک دانشمندان از سلامت انسان را بهبود بخشد و رویکردهای آینده پزشکی دقیق را آگاه کند. گریبل میگوید: «این فقط به آنچه در ژنوم شما بهعنوان یک فرد وجود دارد مربوط نمیشود، زیرا «سلامت شما به طور بالقوه به سلامت و محیط زیست مادر، مادربزرگ و مادربزرگ شما بستگی دارد.»
می توانید مطالعه کامل را اینجا بخوانید.




